مواردی که کارگر می‌تواند از کارفرما شکایت کند

میان کارگر و کارفرما رابطه‌ای دو طرفه برقرار است بدین معنا که هر یک از آن‌ها در قبال دیگری حقوق و تکالیفی دارد. در کشور ما حقوق و تکالیف هر یک از طرفین به طور شفاف و دقیق توسط قانون کار مشخص گردیده است.
همانگونه که کارفرما در صورت عدم انجام وظایف از جانب کارگر، قادر به برخورد با او براساس قانون است، برای کارگر نیز چنین حقی در نظر گرفته شده است تا بتواند در صورت عدم دریافت حق و حقوق خود از کارفرما شکایت نماید. در این مقاله به بررسی مهم‌ترین مواردی که کارگر می‌تواند طبق قانون از کارفرما شکایت کند، خواهیم پرداخت.
مهم‌ترین موارد شکایت کارگر از کارفرما
کلمه کارگر از دیدگاه قانون با آنچه در عرف جامعه مطرح می‌گردد، متفاوت است. از نظر قانون کار، کارگر به شخصی اتلاق می‌شود که در قبال انجام فعالیت خاصی از کارفرما حقوق دریافت ‌نماید. بنابراین مطابق این تعریف یک نیروی کار ساختمان و یک کارمند بانک هر دو کارگر محسوب می‌شوند و در قانون یکسان هستند. با بیان این توضیح ساده ولی مهم در ادامه به بررسی مهم‌ترین مواردی می‌پردازیم که کارگر مطابق قانون قادر به شکایت از کارفرمای خود ‌باشد.

1. به خدمت گرفتن کارگر بدون عقد قرارداد کار
   از جمله رایج‌ترین مواردی که به طرح دعاوی در زمینه روابط کارگری و کارفرمایی منجر می‌گردد، به خدمت گرفتن کارگر بدون داشتن قرارداد کاری می‌باشد. قانون در ارتباط با قرارداد کاری خط قرمزی را مشخص کرده است و به طور جدی از کارگر حمایت می‌کند. قرارداد کار عبارت است از هر گونه توافق دو طرفه کتبی یا شفاهی میان کارگر و کارفرما جهت انجام وظایف معین در مدت مشخص یا غیرمشخص.
   تنها با داشتن قرارداد کتبی می‌توان وارد همکاری با کارفرما شد. کارگر نیز با در دست داشتن این سند کتبی، شانس بیشتری جهت موفقیت در پرونده شکایت خواهد داشت. در غیر این صورت هر سندی که نشان دهنده رابطه کاری میان کارفرما و کارگر باشد،‌ مثل پرداخت حقوق، رفت و آمد به کارگاه و … می‌تواند جهت استناد نزد مراجع ذی‌صلاح از طرف کارگر مورد استفاده قرار گیرد.
2. عدم تمکین کارفرما به حقوق و مزایای قانونی کارگر
   در قانون کار به حداقل حقوق و مزایای کارگران اشاره شده است. تمامی کارفرمایان موظف هستند که حداقل حقوق و مزایا را به نیروی کار خود پرداخت نمایند. پرداخت حقوق و مزایایی کمتر از حداقل‌های مصوب در قانون کار از سوی کارفرما، جرم محسوب می‌شود و در نتیجه کارگر قادر به شکایت از کارفرما جهت پیگیری حقوق خود می‌باشد.
3. ضایع شدن حقوق کارگر در صورت فوت یا تغییر کارفرما
   براساس قانون کار، تغییر مالکیت کارگاه‌ها و شرکت‌ها در اثر فوت یا واگذاری به هیچ وجه به کارفرمایان جدید اجازه اخراج یا سهل‌انگاری در پرداخت حقوق نیروی کار دارای قرارداد را نمی‌دهد. از این رو اگر به هر علتی با تغییر کارفرما، حقوق کارگر ضایع گردد، وی جهت احقاق حقوق خود می‌تواند با از کارفرما شکایت نماید.
4. قطع همکاری بدون پرداخت حقوق کارگر
   قطع همکاری میان کارگر و کارفرما امری رایج و طبیعی به حساب می‌آید. در مواردی که کارفرما به دلیل مشکلات شخصی تصمیم به تعدیل نیرو می‌گیرد، وی موظف به پرداخت حق و حقوق کارگر به صورت تمام و کمال خواهد بود.
   اما پرسشی که مطرح می‌گردد این است که در صورت قطع همکاری به دلیل نقض مندرجات قرارداد کار از سوی کارگر، چه اتفاقی می‌افتد؟
   پاسخ این پرسش صراحتاً در ماده 27 قانون کار ذکر گردیده است. حتی در صورت اخراج کارگر به علت عدم انجام وظایف خود کلیه مطالبات و حقوق او باید پرداخت گردد. در غیر این صورت کارگر قادر است دعوی خود علیه کارفرما را مطرح نماید.
5. کسر حقوق غیرقانونی از کارگر
   براساس قانون کار حقوق و مزایای کارگر می‌بایست طبق تعهد فی مابین به صورت تمام و کمال توسط کارفرما پرداخت گردد. البته حقوق کارگر بعد از کسر مبالغی همچون مالیات و بیمه واریز می‌گردد. همچنین در صورتی که کارگر وامی از کارفرما دریافت کرده باشد می‌تواند اقساط آن را با کسر از حقوق به صورت ماهانه پرداخت نماید. هر گونه کسر از حقوق که خارج از موارد قانونی و مطابق توافق میان طرفین باشد غیر قانونی بوده و کارگر می‌تواند جهت احقاق حقوق خود، شکایت نماید.
6. ساعات کاری بیش از حد مجاز
   هر کارگر براساس قانون کار در یک شبانه‌روز نباید بیش از 8 ساعت در محل کار مشغول به فعالیت باشد. البته در صورت توافق بین کارگر و کارفرما، امکان حضور بیشتر کارگر در محیط کار وجود دارد که در ازای آن کارفرما می‌بایست حقوق بیشتری نیز پرداخت نماید. در غیر این صورت اگر کارفرما، نیروی کار خود را مجبور به حضور بیش از 8 ساعت در روز در محیط کار نماید، مرتکب جرم شده است و کارگر قادر به شکایت علیه او خواهد بود.
   مجموع روزهای کاری کارگر در یک هفته نیز نباید از 6 روز بیشتر شود. تعطیل اعلام شدن روز جمعه در هر کسب و کاری ضروری نیست. بلکه این امکان نیز وجود دارد که روز دیگری از هفته به عنوان روز تعطیل اعلام گردد. به هر ترتیب در نظر گرفتن یک روز استراحت در هفته برای کارگران الزامی است.
   فرآیند شکایت کارگر از کارفرما
   مهم‌ترین مواردی که مطابق قانون کارگر می‌تواند از کارفرما شکایت کند ذکر گردید. البته بروز اختلافات دیگر در مراودات کاری طبیعی است. اما تا اینجا به بررسی شایع‌ترین موارد اختلاف میان کارگر و کارفرما پرداخته شد.
   به هر ترتیب چنانچه کارگر قصد شکایت از کارفرما را داشته باشد، مراحل زیر می‌بایست طی گردد:
   • انجام فرایند ثبت نام و احراز هویت سامانه روابط کار
   • مراجعه به سامانه روابط کار
   • ثبت شکایت
   فرایند احراز هویت در سامانه روابط کار با همکاری یوآیدی به صورت غیرحضوری و در سریع‌ترین زمان ممکن انجام می‌گیرد. یوآیدی این فرایند را با بهره‌گیری از الگوریتم های هوش مصنوعی و بدون دخالت نیروی انسانی انجام می‌دهد. علاوه بر سامانه روابط کار، فرایند احراز هویت سامانه ثنا، احراز هویت سجام و احراز هویت بعضی از صرافی‌های رمز ارز نیز با همکاری یوآیدی انجام می‌شود.

منبع

https://www.samannegar.ir/مواردی-که-کارگر-می%e2%80%8cتواند-از-کارفرما-ش/